RÚT GỌN PHÂN SỐ - QUY ĐỒNG MẪU SỐ CÁC PHÂN SỐ - TOÁN LỚP 4 - TUẦN 21
A. Kiến thức cần nhớ
1. Rút gọn phân số
Rút gọn phân số có thể làm như sau :
- Xét xem tử số và mẫu số cùng chia hết cho số tự nhiên nào khác 1
- Chia tử số và mẫu số cho số đó
Cứ làm như thế cho đến khi tìm được phân số tối giản.
2. Quy đồng mẫu số các phân số
Cách quy đồng mẫu số các phân số
- Lấy tử số và mẫu số của phân số thứ nhất nhân với mẫu số của phân số thứ hai
- Lấy tử số và mẫu số của phân số thứ hai nhân với mẫu số của phân số thứ nhất.
B. Ví dụ
Ví dụ 1: Rút gọn phân số \(6 \over 8\).
Hướng dẫn:
Ta thấy 6 và 8 đều chia hết cho 2 nên \(\dfrac{6}{8} = \dfrac{{6:2}}{{8:2}} = \dfrac{3}{4}\)
Ví dụ 2: Rút gọn phân số \(18 \over 54\)
Hướng dẫn:
Ta thấy 18 và 54 đều chia hết cho 2 nên \(\dfrac{{18}}{{54}} = \dfrac{{18:2}}{{54:2}} = \dfrac{9}{{27}}\)
Ta lại thấy 9 và 27 cùng chia hết cho 9 nên \(\dfrac{9}{{27}} = \dfrac{{9:9}}{{27:9}} = \dfrac{1}{3}\)
Ví dụ 3: Quy đồng mẫu số các phân số:
a) \(1 \over 4\) và \(2 \over 5\)
b) \(2 \over 3\) và \(7 \over 8\)
Hướng dẫn:
a) \(\dfrac{1}{4} = \dfrac{{1 \times 5}}{{4 \times 5}} = \dfrac{5}{{20}}\)
\(\dfrac{2}{5} = \dfrac{{2 \times 4}}{{5 \times 4}} = \dfrac{8}{{20}}\)
b) \(\dfrac{2}{3} = \dfrac{{2 \times 8}}{{3 \times 8}} = \dfrac{16}{{24}}\)
\(\dfrac{7}{8} = \dfrac{{7 \times 3}}{{8 \times 3}} = \dfrac{21}{{24}}\)
Ví dụ 4: Quy đồng mẫu số các phân số: \(\dfrac{1}{2};\,\dfrac{2}{3};\,\dfrac{3}{5}\).
Hướng dẫn:
\(\dfrac{1}{2} = \dfrac{{1 \times 3 \times 5}}{{2 \times 3 \times 5}} = \dfrac{{15}}{{30}}\)
\(\dfrac{2}{3} = \dfrac{{2 \times 2 \times 5}}{{3 \times 2 \times 5}} = \dfrac{{20}}{{30}}\)
\(\dfrac{3}{5} = \dfrac{{3 \times 2 \times 3}}{{5 \times 2 \times 3}} = \dfrac{{18}}{{30}}\)
Ví dụ 5: Rút gọn phân số rồi quy đồng mẫu số các phân số \(\dfrac{5}{{10}}\) và \(\dfrac{25}{{75}}\).
Hướng dẫn:
\(\dfrac{5}{{10}} = \dfrac{{5:5}}{{10:5}} = \dfrac{1}{2}\)
\(\dfrac{{25}}{{75}} = \dfrac{{25:5}}{{75:5}} = \dfrac{5}{{15}} = \dfrac{{5:5}}{{15:5}} = \dfrac{1}{3}\)
\(\dfrac{1}{2} = \dfrac{{1 \times 3}}{{2 \times 3}} = \dfrac{3}{6}\)
\(\dfrac{1}{3} = \dfrac{{1 \times 2}}{{3 \times 2}} = \dfrac{2}{6}\)
C. Bài tập tự luyện
Bài 1. Trong các phân số sau, phân số nào chưa tối giản, hãy rút gọn: \(\dfrac{{18}}{{103}};\,\dfrac{{39}}{{65}};\,\dfrac{{17}}{{36}};\,\dfrac{{15}}{{90}};\,\dfrac{{21}}{{147}}\).
Bài 2. Viết số thích hợp vào ô trống:
\(\dfrac{{54}}{{72}} = \dfrac{{27}}{{\boxed{}}} = \dfrac{{\boxed{}}}{{12}} = \dfrac{3}{{\boxed{}}}\)
Bài 3. Viết các phân số lần lượt bằng 7/9 và 5/12 và có mẫu số chung là 36.
Bài 4. Quy đồng mẫu các phân số sau:
a) \(\dfrac{{11}}{{120}}\) và \(\dfrac{{7}}{{40}}\)
b) \(\dfrac{{24}}{{146}}\) và \(\dfrac{{6}}{{13}}\)
Bài 5. Quy đồng mẫu các phân số sau:
a) \(\dfrac{{7}}{{30}}\); \(\dfrac{{13}}{{60}}\); \(\dfrac{{-9}}{{40}}\)
b) \(\dfrac{{17}}{{60}}\); \(\dfrac{{-5}}{{18}}\); \(\dfrac{{-64}}{{90}}\)
Học sinh học thêm các bài giảng tuần 21 trong mục Học Tốt Toán Hàng Tuần trên mathx.vn để hiểu bài tốt hơn.
Bài viết liên quan
- > SỐ NGUYÊN TỐ-HỢP SỐ
- > CÁC Ý CUỐI TRONG ĐỀ THI CUỐI KỲ II CỦA CÁC TRƯỜNG
- > DẤU HIỆU CHIA HẾT CHO 2, 3, 5, 9 - TOÁN LỚP 4 - TUẦN 18
- > TỔNG HỢP ĐỀ THI GIỮA KỲ 2 MÔN TOÁN LỚP 4 2024 KÈM LỜI GIẢI - ĐỀ 3
- > Bài toán về tập hợp và tính chia hết - đề hsg thcs cầu giấy 2023 2024
- > NHÂN VỚI SỐ CÓ TẬN CÙNG LÀ CHỮ SỐ 0_ TÍNH CHẤT KẾT HỢP CỦA PHÉP NHÂN_ĐỀ-XI-MÉT VUÔNG_MÉT VUÔNG_LỚP 4- TUẦN 11